RPP: Stopy bez zmian - komentarz ZBP
Październikowe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej nie przyniosło zmiany poziomu stóp procentowych NBP. RPP utrzymała stopę referencyjną na poziomie 3,75%, zgodnie z dominującymi oczekiwaniami rynkowymi. W ocenie Zespołu Badań i Analiz Związku Banków Polskich utrzymanie dotychczasowych parametrów polityki pieniężnej jest
w obecnych warunkach uzasadnione. Wrześniowy wzrost inflacji zwiększył wprawdzie niepewność dotyczącą jej dalszej ścieżki, jednak na obecnym etapie nie stanowi jeszcze wystarczającej przesłanki do zacieśnienia polityki pieniężnej. Utrzymanie stóp na niezmienionym poziomie pozwala RPP na ocenę kolejnych danych, w szczególności trwałości obserwowanego wzrostu inflacji oraz czynników, które za nim stoją.
Według wstępnego szacunku GUS inflacja CPI wzrosła we wrześniu 2026 r. do 4,0% r/r, wobec 3,4% r/r w sierpniu, przekraczając tym samym górną granicę przedziału odchyleń od celu inflacyjnego NBP. Istotnym źródłem tego wzrostu były jednak ceny paliw, które we wrześniu wzrosły o 36,1% r/r oraz o 9,2% w stosunku do poprzedniego miesiąca. Jednocześnie ostatni dostępny odczyt inflacji bazowej po wyłączeniu cen żywności i energii wyniósł w sierpniu 3,3% r/r, natomiast szacunki zespołów analitycznych banków wskazują na możliwość jej obniżenia we wrześniu do ok. 3,0-3,2% r/r. Rozbieżność pomiędzy kierunkiem zmian inflacji CPI i inflacji bazowej wskazuje, że obserwowane przyspieszenie dynamiki cen jest obecnie skoncentrowane przede wszystkim w kategoriach związanych z energią, a nie ma charakteru szerokiego. Oznacza to, że istotna część obecnego impulsu inflacyjnego ma charakter podażowy i wynika z czynników pozostających poza bezpośrednim oddziaływaniem polityki pieniężnej. Wzrost cen paliw jest w znacznej mierze konsekwencją sytuacji geopolitycznej na Bliskim Wschodzie i wcześniejszego wzrostu cen surowców energetycznych na rynkach światowych
W takich warunkach podwyższenie stóp procentowych już na październikowym posiedzeniu mogłoby okazać się działaniem przedwczesnym. Zacieśnienie warunków monetarnych na obecnym etapie oddziaływałoby na popyt krajowy oraz koszty finansowania przedsiębiorstw i gospodarstw domowych, a w konsekwencji także na aktywność gospodarczą. Jest to szczególnie istotne ze względu na opóźnienia występujące w mechanizmie transmisji polityki pieniężnej. Jak wskazuje NBP w „Założeniach polityki pieniężnej na rok 2027”, od podjęcia decyzji dotyczącej parametrów polityki pieniężnej do wystąpienia jej najsilniejszego wpływu na sferę realną gospodarki oraz inflację upływa kilka kwartałów. Oznacza to, że skutki ewentualnego zacieśnienia polityki pieniężnej na październikowym posiedzeniu mogłyby ujawnić się w warunkach inflacyjnych odmiennych od obecnych, w tym po osłabieniu oddziaływania czynników, które odpowiadają za obserwowany obecnie wzrost dynamiki cen.
Dodatkowym argumentem przemawiającym za utrzymaniem stóp procentowych na dotychczasowym poziomie jest ponowne wprowadzenie przez rząd programu Ceny Paliwa Niżej (CPN). Dotychczasowe doświadczenia z działania tego Programu we wcześniejszych miesiącach wskazały, że ma on realne przełożenie na obniżenie inflacji, bądź też obniżenie skali wzrostu inflacji. Również w IV kwartale 2026 r. Program powinien ograniczyć dynamikę cen paliw, a w konsekwencji osłabić ich wpływ na dynamikę CPI. W tej sytuacji zasadne jest oczekiwanie przez RPP na kolejne dane pozwalające ocenić zarówno trwałość obserwowanego obecnie wzrostu inflacji, jak i skalę wpływu ponownego wprowadzenia programu CPN na jej dalszą ścieżkę.
Za zachowaniem ostrożności w dostosowywaniu parametrów polityki pieniężnej przemawia również utrzymująca się wysoka niepewność w otoczeniu makroekonomicznym. NBP wśród głównych czynników ryzyka wskazuje m.in. dalszy rozwój sytuacji geopolitycznej, możliwość silnych wahań cen surowców energetycznych, koniunkturę w strefie euro, w szczególności w gospodarce niemieckiej, zmiany w polityce handlowej największych gospodarek oraz przyszły kształt krajowej polityki fiskalnej. Czynniki te dodatkowo zwiększają niepewność dotyczącą warunków, w jakich w kolejnych kwartałach będzie prowadzona polityka pieniężna.
W świetle powyższych uwarunkowań decyzję Rady Polityki Pieniężnej o utrzymaniu stopy referencyjnej NBP na poziomie 3,75% należy ocenić jako oczekiwaną i uzasadnioną. Obserwowany wzrost inflacji wymaga dalszej oceny, jednak jego charakter oraz możliwość osłabienia presji ze strony cen paliw przemawiają obecnie za zachowaniem ostrożności w dostosowywaniu parametrów polityki pieniężnej.
dr Tomasz Pawlonka
Dyrektor Zespołu Badań i Analiz
e-mail: [email protected]