Klimat jako nowy czynnik ryzyka

W aktualnych uwarunkowaniach gospodarczych ryzyko klimatyczne ma podwójny wymiar: fizyczny i transformacyjny. To pierwsze materializuje się w postaci ekstremalnych zjawisk pogodowych, niosących destrukcyjne skutki praktycznie dla wszystkich gałęzi gospodarki, z kolei element transformacyjny sprowadza się do tempa i kosztów dostosowania gospodarki do nowych standardów, presji regulacyjnej czy wreszcie rosnących oczekiwań inwestorów.

Jak wskazywała Agnieszka Wachnicka, ten zestaw czynników należy traktować jako środowisko, w którym na co dzień funkcjonuje zarówno sfera gospodarki realnej, jak i instytucje finansowe. Z perspektywy banków te konsekwencje zjawisk klimatycznych, zarówno bezpośrednie, jak i pośrednie, przekładają się na ocenę ryzyka, stabilność zabezpieczeń, a także na koszt kapitału i parametry finansowania. Dlatego zmiany klimatyczne stają się swoistym testem odporności  zarówno pojedynczych firm, jak i całych sektorów, a zarazem czynnikiem stymulującym modernizację infrastruktury i procesów.

Partnerstwo sektora finansowego i administracji

W tak niestabilnych realiach ważne jest partnerstwo, rozumiane jako model współdziałania, który pozwoli wygenerować rozwiązanie tak poważnych wyzwań, przed którymi stoi gospodarka. Wiceprezes ZBP wspomniała o współpracy Związku Banków Polskich z Ministerstwem Klimatu i Środowiska, której mierzalnym efektem jest raport, stworzony w  ramach Programu Analityczno-Badawczego Warszawskiego Instytutu Bankowości.

Dokument identyfikuje obszary wpływu ryzyka klimatycznego na sektor bankowy oraz działania podejmowane przez banki, wspierające procesy adaptacyjne. – Jest to swego rodzaju kompas, który pokazuje, gdzie jesteśmy i dokąd powinniśmy zmierzać – akcentowała Agnieszka Wachnicka, wyrażając wdzięczność wobec przedstawicieli resortu klimatu i środowiska za zaangażowanie i partnerskie podejście. Ta współpraca udowadnia, iż administracja publiczna i sektor finansowy potrafią działać odpowiedzialnie  na rzecz ograniczanie skutków zmian klimatycznych.

Od strategii do finansowania adaptacji

Ważnym elementem wystąpienia Wiceprezes ZBP było przypomnienie, że debata publiczna często koncentruje się na redukcji emisji, podczas gdy z perspektywy instytucji finansowych równie istotne jest wzmacnianie odporności firm i infrastruktury, w tym zabezpieczanie zasobów wodnych czy dostosowywanie miast i gmin do coraz częstszych gwałtownych zjawisk pogodowych. – Adaptacja to nie jest wyłącznie koszt. To jest inwestycja w stabilność, w płynność, w bezpieczeństwo gospodarcze – mówiła Wiceprezes ZBP, wskazując na potencjał rozwojowy, który, jak podkreślają autorzy raportu, pozostaje wciąż niewykorzystany.

Równocześnie jednak obszar zielonych technologii w Polsce rozwija się dynamicznie, stymulowany z jednej strony regulacjami unijnymi i rosnącą świadomością społeczną, z drugiej wsparciem ze strony Ministerstwa Klimatu i Środowiska. W tym środowisku innowacyjne firmy coraz częściej poszukują nie tylko finansowania, ale i partnerstwa, doradztwa czy wsparcia merytorycznego. To właśnie banki mogą odegrać rolę katalizatora rozwoju, traktując zielone technologie nie tylko jako wkład w ochronę środowiska, lecz także jako szansę biznesową, impuls modernizacyjny i element budowy przewagi konkurencyjnej polskiej gospodarki.

Regulacje i standardy danych: nowe zasady gry

Agnieszka Wachnicka zapowiedziała, że część dyskusji kongresowej zostanie poświęcona m.in. zmianom w CSRD, taksonomii, ujawnieniom w ramach filara III oraz wytycznym EBA. To ramy prawne, które – jak podkreślała – „wyraźnie zmieniają zasady gry”: od raportowania, przez oceny ryzyka, po strukturyzowanie produktów finansowych. Nie ukrywała, że nowe obowiązki są dla banków wyzwaniem, wskazując zarazem na fundamentalny interes sektora: dostęp do transparentnych i porównywalnych danych.

Banki już dziś radzą sobie ze wdrażaniem standardów raportowania, a współpraca z Ministerstwem Klimatu i Środowiska oraz z regulatorami pozwala przechodzić przez te procesy szybciej, sprawniej i bardziej spójnie. Ważny jest także przepływ wiedzy, tak o klimacie i środowisku,  jak i o specyfice funkcjonowania rynków finansowych. Celem ma być zbliżenie „dwóch światów” tak, by się uzupełniały i wzmacniały.

Banki jako filar odporności klimatycznej

– Bez banków żaden system gospodarczy nie zbuduje odporności klimatycznej. Natomiast z bankami (…) jesteśmy w stanie stworzyć bardziej odporną, bardziej konkurencyjną i bardziej bezpieczną gospodarkę – mówiła Agnieszka Wachnicka.

BLOK I: Doregulowywanie czy Deregulowanie? Dokąd właściwie zmierza legislacja zrównoważonego finansowania, a oczekiwania rynku?

Wprowadzeniem do dyskusji było wystąpienie Ludwika Koteckiego, Członka Rady Polityki Pieniężnej i Dyrektora Instytutu Odpowiedzialnych Finansów, które nakreśliło kluczowe kierunki zmian regulacyjnych i ich wpływ na sektor bankowy.

Ekspert odniósł się do trzech wątków: roli banków, trendów regulacyjnych w zakresie ESG na poziomie unijnym oraz aktywności Platformy Zrównoważonych Finansów przy Ministerstwie Finansów.

Udział banków w finansowaniu zielonych inwestycji

Sektor bankowy nie chce stać na uboczu – przypomniał Ludwik Kotecki, wskazując na zaangażowanie się w instytucji finansowych w proces transformacji klimatycznej. Widać to nie tylko w deklaracjach, ale też w przygotowaniach, dyskusjach i seminariach, a także działaniach praktycznych.

Skala finansowania transformacji to dziś rząd wielkości miliardów euro. Ludwik Kotecki przywołał ranking, przygotowany przez „Miesięcznik Finansowy BANK” w 2024 roku, z którego wynika, że projekty OZE finansowane przez sektor bankowy sięgnęły 22 mld zł, a projekty wpisujące się w łańcuch wartości transformacji dołożyły do tej sumy kolejne 14 mld zł.

Równolegle instrumenty typu SLL (Sustainable Linked Loans) osiągnęły poziom 13,4 mld zł, a emisje zielonych obligacji – 4 mld zł. Wniosek jest oczywisty: banki pełnią nie tylko tradycyjną rolę pośrednika finansowego, coraz częściej są też aktywnym uczestnikiem, a bardzo często liderem transformacji.

Unijne trendy regulacyjne w zakresie ESG i zrównoważonego rozwoju

Przechodząc do wątku regulacyjnego, Ludwik Kotecki zastrzegał, że unijna legislacja zrównoważonego finansowania nie będzie zmierzać prostą ścieżką ani do deregulacji, ani do doregulowywania. Czeka nas raczej selektywna korekta jakościowa, oparta na pierwszych doświadczeniach z obowiązującymi przepisami. W tej logice uproszczenia i odciążenia części podmiotów mają iść w parze ze wzmacnianiem kluczowych filarów agendy.

– Będziemy widzieli coraz więcej lepszych regulacji. Nie tylko deregulation, ale też better regulation – przekonywał ekspert, podkreślając, że trzon unijnej agendy pozostaje w mocy, jednak zostanie on poddany przeglądowi i doprecyzowaniu. Za przykład wskazał próby poprawy SFDR I i przejścia w stronę SFDR II, z czego można wyciągnąć wniosek, że kluczowe instrumenty i regulacje pozostaną. Sam system ma stawać się „bardziej użyteczny, bardziej proporcjonalny i mniej zbiurokratyzowany”.

Platforma Zrównoważonych Finansów

Nie zabrakło odwołania do Platformy Zrównoważonych Finansów przy Ministerstwie Finansów, z którą Ludwik Kotecki jest związany od początku, m.in. jako przewodniczący jednej z podgrup. To szczególne ciało ma charakter tylko częściowo formalny, jednak angażuje szerokie grono interesariuszy: sektor finansowy, administrację i środowisko akademickie. Celem jest wypracowywanie rozwiązań wdrażających unijne regulacje do polskich warunków oraz kształtowanie przyszłości zrównoważonych finansów w Polsce. W tym kontekście przypomniał o mapie drogowej zrównoważonych finansów, która częściowo się dezaktualizuje podlega korektom, przeglądowi i dyskusji.

Wśród konkretnych prac Platformy Ludwik Kotecki wskazał podręcznik zrównoważonego finansowania, za który odpowiada reprezentowana przezeń podgrupa. Już w 2026 roku powinien się ukazać w wersji dostosowanej do polskich realiów, zawierającej praktyczne case’y i wiedzę teoretyczno-praktyczną, przydatną szerzej niż tylko akademicko.

Następnie odył się panel tematyczny, który zgromadził przedstawicieli kluczowych instytucji i ekspertów kształtujących kierunek krajowych regulacji ESG.  W rozmowie udział wzięli:

• Kamil Jesionowski – Prezes Krajowej Rady Biegłych Rewidentów
• Bartłomiej Posnow – Wiceprezes Zarządu Credit Agricole Bank Polska SA
• Kamila Mróz – Partner Associate, Deloitte Legal, Gizicki i Wspólnicy sp.k.
• Patryk Darowski – Dyrektor Zarządzający Pionem Ryzyka Branżowego i ESG, Bank Gospodarstwa Krajowego
• Aneta Piątkowska – Dyrektor Departamentu Zrównoważonej Gospodarki, Ministerstwo Rozwoju i Technologii

Dyskusję poprowadził Norbert Jeziołowicz, Dyrektor Zespołu Rynków Finansowych ZBP i Sekretarz Komitetu Zrównoważonego Finansowania ZBP.

BLOK II: Finansowanie i wspieranie działań rynku finansowego na rzecz adaptacji do zmian klimatu

Wprowadzenie do bloku tematycznego poświęconego finansowaniu działań adaptacyjnych do zmian klimatu stanowiło wystąpienie Joanny Ałasy, CFA, Wiceprzewodniczącej Platformy ds. Zrównoważonego Finansowania przy Ministerstwie Finansów.

W rozmowie poświęconej roli instytucji finansowych w budowaniu odporności gospodarki na skutki zmian klimatu uczestniczyli:

• Joanna Erdman – Prezes Zarządu Fundacji Polska Bezgotówkowa
• Małgorzata Szafoni – Zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW
• Sławomir Grzelczak – Wiceprezes Biura Informacji Kredytowej SA
• Tomasz Klimecki – Prezes Zarządu Rejonowego Banku Spółdzielczego w Lututowie
• Beata Boniecka-Frankiewicz – Dyrektor Departamentu Klientów Strategicznych, Bank Pekao SA
• Arkadiusz Lewicki – Dyrektor Krajowego Punktu Kontaktowego ds. Instrumentów Finansowych UE

Moderatorem dyskusji był Włodzimierz Kiciński, Wiceprezes ZBP.

Przed przerwą lunchową zaprezentowano Standard Kwalifikacyjny ZBP w zakresie ESG, który przedstawił dr hab. Lech Kurkliński, prof. SGH.

Jak wskazywał prof. Lech Kurkliński, nowy standard udało się wypracować przy zaangażowaniu przedstawicieli sektora bankowego i wsparciu środowiska akademickiego, w tym dr Iwony Kozłowskiej-Kuchciak z Uniwersytetu Łódzkiego oraz dr. Krzysztofa Kila, reprezentującego Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie.

Certyfikowany Doradca w zakresie ESG

Certyfikat dedykowany jest przede wszystkim doradcom klienta, obsługującym segment MŚP, obejmuje również obszar bankowości detalicznej. W praktyce może on być wykorzystywany także w pracy z klientami korporacyjnymi.

Standard powstał we współdziałaniu Komitetu ds. Standardów Kwalifikacyjnych i Komitetu Zrównoważonego Finansowania, a jego twórcy uwzględnili również potrzebę stworzenia ścieżek szkoleniowych i przygotowanie banków, jeśli chodzi o wypełnienie wymogów standardu.

W tym celu uruchomiono dwie inicjatywy szkoleniowe, ogólną – w ramach Warszawskiego Instytutu Bankowości, a dla środowiska banków spółdzielczych szkolenia prowadzi Bankowy Ośrodek Doradztwa i Edukacji z Poznania, funkcjonujący w grupie SGB-Banku.

Standard opiera się na czterech filarach, poczynając od podstawowych pojęć związanych z ESG i zrównoważonym rozwojem, poprzez zagadnienia sprawozdawczości ESG, aż po zarządzanie ryzykiem i compliance. Specjalny moduł poświęcony został zrównoważonym instrumentom finansowym.

Pierwsze egzaminy dot. nowego standardu ESG w BOŚ i ING Banku Śląskim

Jak wyglądał harmonogram wdrażania nowego standardu? W kwietniu 2025 roku został on oficjalnie zatwierdzony przez zarząd ZBP, następnie przez sześć miesięcy trwały prace nad przygotowaniem rozwiązań egzaminacyjnych, obejmujących formułę testów, zestaw pytań i narzędzia weryfikacji.

W czwartym kwartale ‘25 rozpoczęto pierwsze egzaminy. Pionierami w tym zakresie okazały się Bank Ochrony Środowiska oraz ING Bank Śląski; ich zaangażowanie wykazało, że standard szybko przeszedł z etapu projektowania do praktycznego zastosowania.

Sam egzamin końcowy trwa 75 minut i obejmuje 40 pytań; próg zaliczenia wynosi 65% poprawnych odpowiedzi, aby uzyskać certyfikat trzeba też spełnić wymogi w zakresie stażu pracy, realizowane przez instytucję delegującą pracownika.

– Zaangażowanie było bardzo duże ze strony właśnie banków i pokazanie, że jest taka potrzeba w dziedzinie standaryzacji w obszarze doradztwa i polityki kadrowej – podsumował swą prezentację prof. Lech Kurkliński.

BLOK STRATEGICZNY

Po krótkiej przerwie uczestnicy wrócili do sali na blok strategiczny, rozpoczynający się od wystąpienia Patrona Głównego wydarzenia – Urszuli Zielińskiej, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.

Kolejnym punktem programu była prezentacja raportu PAB WIB „Ryzyko klimatyczne i adaptacja do zmian klimatu – perspektywa sektora bankowego”, przygotowanego przez prof. Joannę Krasodomską, dr Monikę Sady oraz dr. Krzysztofa Kila.

Panel Strategiczny – Debata Liderów Zrównoważonego Finansowania Ryzyka klimatyczne i ESG w działalności banków - jak zmienią bankowość?

W dyskusji wieńczącej Kongres na temat tego, jak ryzyka klimatyczne i ESG zmienią bankowość, wzięli udział:

• Bartosz Kublik – Przewodniczący Komitetu Zrównoważonego Finansowania ZBP, Prezes Zarządu BOŚ Bank SA
• Robert Banach – Wiceprezes Zarządu Banku Polskiej Spółdzielczości SA
• Monika Palimąka – Dyrektor Departamentu Programów Publicznych i ESG, PKO Bank Polski SA
• Paweł Jaworski – Dyrektor Departamentu Strategii i Odporności Klimatycznej, Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Debatę moderowała Agnieszka Wachnicka, Wiceprezes ZBP, podkreślając, że nadchodzący okres będzie czasem dynamicznych, ale koniecznych zmian dla całego sektora bankowego.

Źródło: BANK.pl

***

10 grudnia 2025 r.

Temat przewodni: „Ryzyko klimatyczne i polityka adaptacyjna”**
10 grudnia 2025 r., Klub Bankowca w Warszawie | 10:00–16:00
 

Związek Banków Polskich zaprasza na Kongres Bankowości Zrównoważonego Rozwoju, jednego z najważniejszych wydarzeń poświęconych wyzwaniom, trendom i kierunkom transformacji sektora finansowego wobec zmian klimatycznych. Kongres stanowi coroczne forum wymiany wiedzy, doświadczeń oraz najlepszych praktyk, integrujące środowisko bankowe, regulatorów, administrację publiczną, ekspertów i przedstawicieli środowiska akademickiego.

Tegoroczna edycja skupi się na ryzyku klimatycznym i polityce adaptacyjnej, podkreślając rolę sektora bankowego w budowaniu i zarządzaniu ryzykami wynikającymi ze zmian klimatu, jak również znaczenie działań adaptacyjnych dla bezpieczeństwa gospodarczego i stabilności systemu finansowego.

Cele Kongresu

Celem wydarzenia jest stworzenie przestrzeni do konstruktywnej debaty na temat:

• kierunku zmian regulacyjnych w obszarze zrównoważonego finansowania,

zarówno w kontekście rosnących wymogów sprawozdawczych, jak i potrzeby zwiększenia przejrzystości oraz adekwatności obecnych przepisów wobec realiów rynkowych;

• roli instytucji finansowych w finansowaniu działań adaptacyjnych,

w tym rozwiązań wspierających transformację energetyczną, inwestycje środowiskowe oraz inicjatywy poprawiające odporność gospodarki na skutki zmian klimatycznych;

• strategicznego podejścia do ryzyka klimatycznego,

które w coraz większym stopniu wpływa na modele biznesowe banków, kształtowanie produktów finansowych, ocenę ryzyka kredytowego oraz decyzje inwestycyjne;

• najnowszych analiz i badań dotyczących wpływu klimatu na sektor bankowy,

w tym premierową prezentację kompleksowego raportu poświęconego perspektywie sektora finansowego na kwestie adaptacji i ryzyka klimatycznego.

Dlaczego warto?

Kongres to wyjątkowa okazja, aby:

• zapoznać się z najnowszymi kierunkami krajowej i europejskiej polityki klimatycznej,
• zrozumieć konsekwencje zmian regulacyjnych dla sektora finansowego,
• poznać praktyczne podejścia do zarządzania ryzykiem klimatycznym w bankach,
• dowiedzieć się, jakie działania adaptacyjne są priorytetowe z punktu widzenia gospodarki oraz regulatorów,
• uczestniczyć w dyskusji o przyszłości zrównoważonego finansowania, która w bezpośredni sposób wpłynie na działalność instytucji finansowych w najbliższych latach.

Kongres łączy wiedzę ekspercką, doświadczenia praktyków oraz perspektywę strategiczną, dzięki czemu stanowi unikalne źródło inspiracji dla instytucji poszukujących skutecznych i odpowiedzialnych rozwiązań w obszarze ESG.

Program Kongresu

W trakcie wydarzenia odbędą się trzy główne bloki tematyczne:

• Debata o kierunku i tempie zmian regulacyjnych — o dylemacie między deregulacją a dalszym doprecyzowywaniem zasad zrównoważonego finansowania.
• Dyskusja o finansowaniu działań adaptacyjnych — przegląd inicjatyw, wyzwań oraz potencjału sektora bankowego w realizacji polityki klimatycznej oraz w budowie odporności gospodarki.
• Część strategiczna — prezentacja najnowszych analiz oraz rozmowa o tym, jak ryzyka klimatyczne i regulacje ESG zmienią funkcjonowanie banków w perspektywie najbliższych lat.

Zapraszamy do udziału!

II Kongres Bankowości Zrównoważonego Rozwoju to wydarzenie, które wyznacza kierunki krajowej debaty o roli sektora bankowego w transformacji klimatycznej i adaptacyjnej. Uczestnictwo w nim to możliwość zdobycia rzetelnej wiedzy, wymiany inspiracji oraz wzmocnienia współpracy na rzecz budowy zrównoważonej i odpornej gospodarki.

REJESTRACJA

Udział bezpłatny. Uczestnictwo tylko za potwierdzeniem przez Organizatora