Dostępność usług bankowych
Działalność
Od 2011 roku przy Związku Banków Polskich funkcjonowała Grupa robocza ds. obsługi osób z niepełnosprawnościami przez banki.
8 września 2022 roku Grupa zmieniła nazwę na Grupa robocza ds. dostępności usług bankowych.
Prezydium
Grupa robocza ds. dostępności usług bankowych:
- bierze udział w pracach nad projektem ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze,
- zidentyfikowała kwestie dotyczące zapewnienia dostępności, które powinny zostać doprecyzowane lub uregulowane na dalszym etapie prac nad projektem ustawy,
- opracowała Uwagi ZBP do Ustawy o dostępności niektórych produktów i usług – projekt z 24 marca 2022 roku.
Sektor bankowy przygotowuje się do wejścia w życie przepisów ustawy o zapewnianiu spełniania dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze. Ustawa ta przenosi do polskiego prawa wymagania Europejskiego Aktu o Dostępności (European Accessibility Act).
Dlatego w 2023 roku zorganizowaliśmy cykl spotkań Porozmawiajmy o dostępności:
- bankomatów, wpłatomatów i ekranów samoobsługowych - 24 kwietnia
- cyfrowej - 18 maja
- architektury - 21 czerwca
- dla Głuchych i osób słabosłyszących na przykładzie infolinii i obsługi w oddziałach - 6 września
- komunikacji formalnej i marketingowej - 11 października
- jeszcze raz… - 8 grudnia
Prelegentami byli praktycy – dostawcy rozwiązań i przedstawiciele organizacji, które reprezentują osoby z niepełnosprawnościami.
I edycja z 2012 roku zawiera:
- ogólne wskazówki
- odniesienie do trzech podstawowych rodzajów niepełnosprawności: ruchu, wzroku i słuchu oraz czterech kanałów dostępu do usług: oddziału, call center, Internetu i bankomatu.
II edycja z 2014 roku jest znacznie rozbudowana i zawiera:
- szczegółowe wytyczne, które dotyczą bankowości internetowej,
- wskazówki w zakresie kanału bankowości mobilnej i obsługi osób z niepełnosprawnością intelektualną,
- sugestie odnośnie obsługi poza oddziałem.
- Dobre praktyki obsługi osób z niepełnosprawnościami przez banki
III edycja z 2017 roku została uzupełniona o informacje, które dotyczą:
- urządzeń VTM,
- biometrii w bankowości i jej wpływu na obsługę klientów z niepełnosprawnościami oraz osób starszych,
- tworzenia dokumentów bankowych,
- osób asystujących i psów przewodników.
III edycja jest pierwszą edycją drukowaną, notowaną w indeksie Biblioteki Narodowej.
- Dobre praktyki obsługi osób z niepełnosprawnościami przez banki to projekt współfinansowany przez Narodowy Bank Polski.
- Wersja Dobrych praktyk obsługi osób z niepełnosprawnościami przez banki z 2017 roku zastępuje poprzednią wersję z 2014 roku.
- Dobre praktyki - obsługi osób z niepełnosprawnościami przez banki III edycja
Dostępny Bankomat to platforma internetowa która:
- umożliwia dostęp do bazy bankomatów różnych banków i operatorów sieci bankomatowych w Polsce oraz do informacji o lokalizacjach i przystosowaniach bankomatów,
- umożliwia osobom ze szczególnymi potrzebami większą aktywność i samodzielność,
- powstała dzięki współpracy Grupy roboczej ds. obsługi osób z niepełnosprawnościami przez banki przy Związku Banków Polskich oraz Fundacji Widzialni,
- spełnia wymagania standardu WCAG 2.0. na poziomie AA,
- jest dostępna na systemy iOS oraz Android,
- jest dostępna pod adresem www.dostepnybankomat.pl.
Celem projektu jest przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu i cyfrowemu poprzez likwidowanie ograniczeń i zwiększanie dostępności usług finansowych osobom ze szczególnymi potrzebami.
Patronat honorowy nad projektem objęło w 2018 roku Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii oraz Narodowy Bank Polski, który współfinansował projekt.
Słownik przeznaczony jest dla Głuchych. Zawiera 150 pojęć, które powinny znać osoby korzystające z usług finansowych. Pojęcia są przetłumaczone na Polski Język Migowy, z opisami i wideo z lektorem języka migowego.
Nad powstaniem słownika pracowały wspólnie:
- Narodowy Bank Polski,
- Polski Związek Głuchych,
- Związek Banków Polskich (Grupa robocza ds. obsługi osób z niepełnosprawnościami przez banki).
Narodowy Bank Polski współfinansował projekt.
Inicjatorem BAF jest Fundacja Widzialni, z którą ZBP współpracuje od wielu lat m.in. w ramach projektu Dostępny Bankomat.
Mamy wspólne cele, które realizujemy przez:
- opracowanie wspólnych stanowisk w procesie legislacji, wdrożenia i funkcjonowania przepisów z zakresu dostępności towarów i usług,
- wydawanie publikacji,
- organizację konferencji i webinariów.
Jesteśmy wśród organizacji, które chcą zwiększać dostępność towarów i usług. Rozmawiamy z innymi polskimi firmami o Europejskiej Dyrektywie o Dostępności Produktów i Usług.
W grudniu 2022 roku uczestniczyliśmy w spotkaniu Study visit to Warsaw – Regarding EAA transposition in Member States, podczas którego rozmawialiśmy o rozwiązaniach prawnych wdrażających EAA w poszczególnych krajach UE. Spotkanie odbyło się na zaproszenie Ministerstwa Rozwoju. Uczestniczyli w nim przedstawiciele Komisji Europejskiej oraz państw członkowskich Unii Europejskiej.
https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/fundusze-europejskie-bez-barier/dostepnosc-plus/aktualnosci/w-miedzynarodowym-gronie-o-dostepnosci-produktow-i-uslug/
https://baforum.pl
W 2018 roku Związek Banków Polskich otrzymał wyróżnienie Lider Cyfrowej Dostępności 2018 w konkursie Fundacji Widzialni.
Jest to wyróżnienie za aktywną działalność na rzecz zwiększania dostępności cyfrowej oraz popularyzację Dobrych praktyk w sektorze bankowym.
16 kwietnia w Sali Kolumnowej Sejmu odbyła się Konferencja „ Włączenie cyfrowe- dostępna Polska” zorganizowana przez Fundację Widzialni.

Podczas spotkania odbyła się uroczystość wręczenia nagród w konkursie Lider Cyfrowej Dostępności 2018. To druga edycja Konkursu, którego celem jest promowanie działań i postaw osób, szczególnie wyróżniających się poprzez swoją aktywność na rzecz zwiększenia dostępności do zasobów cyfrowych dla wszystkich użytkowników niezależnie od ich wieku, niepełnosprawności, używanego sprzętu i oprogramowania.

Lider pełni w środowisku istotną funkcję, wyznacza kierunki działania, inspiruje osoby w swoim otoczeniu i wspólnie z nimi podejmuje się realizacji ważnych ze społecznego punktu widzenia inicjatyw. To niezwykle istotne, aby w dobie rozwoju nowych technologii i galopujących przemian wśród nas znaleźli się Liderzy Cyfrowej Dostępności, którzy zadbają o interesy grup narażonych na wykluczenie cyfrowe.
W tegorocznej edycji Kapituła konkursu przyznała wyróżnienie dla Związku Banków Polskich za aktywną działalność na rzecz zwiększenia dostępności cyfrowej, popularyzację dobrych praktyk w sektorze bankowym.

-
35 mln rachunków dostępnych przez internet.16 mln Polaków korzystających z usług na odległość. 35 mln kart płatniczych z tego większość w formule zbliżeniowej. Bardzo szybko rozwijająca się bankowość i usługi mobilne. To ogromne ułatwienia dla osób, które mają jakieś kłopoty zdrowotne. Od kilkunastu lat konsekwentnie współpracując z organizacjami reprezentującymi i działającymi rzecz osób niepełnosprawnych staramy się robić wszystko aby nowe technologie służyły pełnemu włączeniu ludzi, a nie wykluczaniu z życia społecznego i gospodarczego. To ogromny zaszczyt i honor, że dzisiaj ta działalność została także dostrzeżona. - mówił Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków Polskich odbierając wyróżnienie.

Tytuł Lidera Dostępności zdobył Urząd Komunikacji Elektronicznej za strategiczne podejście do dostępności cyfrowej w działalności własnej oraz aktywną działalność regulacyjną w obszarze nadzoru nad firmami telekomunikacyjnymi.
23 kwietnia 2018 r. w Centrum Nauki Kopernik odbyła się konferencja inaugurująca rządowy program Dostępność Plus.
Podczas wydarzenia premier Mateusz Morawiecki wraz z przedstawicielami organizacji pozarządowych, samorządów terytorialnych, szkół i uczelni i przedsiębiorców podpisali "Pakt na rzecz dostępności". W imieniu Związku Banków Polskich dokument podpisał prezes Krzysztof Pietraszkiewicz.
Celem Programu jest podniesienie jakości życia i zapewnienie niezależności wszystkich obywateli, w tym osób starszych i osób z trwałymi lub czasowymi ograniczeniami. Służyć temu ma poprawa dostępności przestrzeni publicznej, produktów i usług w aspekcie architektonicznym, informacyjnym i komunikacyjnym.

Wszystkie fotografie: B. Kosiński/MiR
Zgodnie z dokumentem sygnatariusze dokumentu w swoich działania mają kierować się ideą dostępności i równego traktowania oraz wspólnie dążyć do wyrównania szans i dostępu wszystkich obywateli do otoczenia fizycznego, społecznego, kulturalnego, rekreacji, wypoczynku, sportu, opieki zdrowotnej, edukacji, pracy, transportu, informacji i środków komunikacji. Lista sygnatariuszy Partnerstwa na rzecz dostępności jest otwarta.
Beneficjentami Programu będą nie tylko osoby z niepełnosprawnościami czy też starsze. Szacuje się, że nawet 30% społeczeństwa może mieć trwałe lub czasowe ograniczenia w mobilności czy percepcji. Są to nie tylko ludzie poruszający się przy pomocy kul, lasek, balkoników, protez, wózków inwalidzkich, niesłyszący, niedowidzący, z trudnościami manualnymi i poznawczymi po udarze czy też chorujący na Alzheimera, ale także kobiety w ciąży, osoby z wózkiem dziecięcym, z ciężkim bagażem oraz słabsze fizycznie.
Przyjęte rozwiązania architektoniczne oraz komunikacyjne będą uniwersalne i będą służyły wszystkim z nich korzystającym (np. windy, podjazdy, informacja głosowa, oznaczenia dotykowe). Mają ułatwić np. seniorom, osobom z niepełnosprawnościami czy kobietom z dziećmi poruszanie się w przestrzeni publicznej.
Rząd w latach 2018-2025 zamierza przeznaczyć na realizację tego programu ponad 23 mld zł - z funduszy unijnych i krajowych oraz tak zwanych funduszy norweskich i EOG. Za przygotowanie programu odpowiada Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju.

Związek Banków Polskich od wielu lat podejmuje działania, których celem jest przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu i ekonomicznemu oraz ograniczenie sytuacji, w których niepełnosprawność jest barierą. Zapewnienie wysokiej jakości obsługi bankowej wszelkim grupom klientów, w tym osobom z niepełnosprawnościami, jest celem, który stawia przed sobą sektor bankowy. Dlatego banki projektują i wdrażają rozwiązania odpowiadające na potrzeby osób z niepełnosprawnościami. Przykładem takich działań są Dobre praktyki - obsługi osób z niepełnosprawnościami.
Dorota Węgrzyńska-Jarząbek
Sekretarz Komitetu
e-mail: [email protected]