InfoDOK: Uwaga na nowe zagrożenia w związku z koniecznością #ZostańwDomu

Zastrzeganie utraconych dokumentów to nie wszystko – uważajmy na nowe zagrożenia w związku z koniecznością #ZostańwDomu
Łączna kwota prób wyłudzeń kredytów wyniosła 62,1 mln zł. To wynik nie odbiegający od tego, co obserwuje się w ostatnich latach. Odnotowano 10 prób na kwoty powyżej 1 mln zł, z czego największa to 1,45 mln zł (woj. mazowieckie). W badanym kwartale mieliśmy do czynienia z 1 373 próbami wyłudzeń. To wynik bardzo zbliżony do liczb obserwowanych przez ostatnie dwa lata. Tradycyjnie już najwięcej takich przypadków odnotowano w województwach śląskim i mazowieckim. Statystycznie, w analizowanym kwartale, odnotowywano 15 prób wyłudzeń dziennie. Każdego dnia próbowano na cudze nazwiska ukraść średnio 690 tys. zł.
W pierwszych trzech miesiącach 2020 r. baza Systemu DZ wzrosła o 49 452 szt. i na koniec marca zawierała łącznie ponad 1,93 mln szt. dokumentów zastrzeżonych z powodu ich zagubienia lub kradzieży. Statystycznie do bazy trafiały 543 dokumenty dziennie. Patrząc na dotychczasową historię to zdecydowanie najlepszy wynik I kwartału od 2008 roku – dotychczasowy rekord z 2019 r, został pobity aż o 45%.
W II połowie marca odnotowano wyraźne obniżenie się liczby zastrzeganych dokumentów. W czasie powszechnej kwarantanny „okazji” do utraty dokumentów w oczywisty sposób jest znacznie mniej niż zwykle. Polacy masowo pozostają w swoich domach przenosząc swoją aktywność do internetu. Wiąże się to także ze wzmożoną aktywnością cyberprzestępców, którzy czyhają na mniej doświadczonych i nieuważnych użytkowników sieci. Warto na bieżąco sprawdzać m.in. komunikaty Bankowego Centrum Cyberbezpieczeństwa ZBP oraz poświęcić chwilę na naukę – np. przy pomocy bezpłatnych filmów edukacyjnych Warszawskiego Instytutu Bankowości – powiedział Krzysztof Pietraszkiewicz, Prezes Związku Banków Polskich.
Ofiary ataków, które nie zachowają wystarczającej ostrożności, mogą stracić swoje oszczędności. Nieświadomi konsumenci ujawniając swoją tożsamość przestępcom mogą doprowadzić do wykorzystania jej do zawarcia w ich imieniu umów i w konsekwencji np. zaciągnięcia zobowiązań finansowych.
W kontekście najczęstszych prób wyłudzeń związanych z koronawirusem (np. dot. rzekomej szczepionki czy przejęciem przez NBP środków zdeponowanych w bankach do tzw. „rezerw krajowych NBP”) rekomenduje się:

• Korzystanie z wiarygodnych źródeł informacji – np. komunikaty przekazywane przez służby lub/i zamieszczane na ich oficjalnych stronach internetowych.
• Uważanie na linki wysyłane w wiadomościach i każdorazowe sprawdzanie w pasku przeglądarki, czy adres internetowy zgadza się z adresem strony naszego banku. Jeśli jest inny niż zwykle, nie należy się logować, ani podawać swoich danych.
• Zawsze bardzo uważnie czytać treść każdego SMSa z kodem autoryzacyjnym lub treść komunikatu autoryzacyjnego przesłanego za pośrednictwem bankowej aplikacji mobilnej. Jeśli bank to umożliwia najlepiej zamienić SMSy na autoryzację za pośrednictwem aplikacji mobilnej.
• Przy podejrzeniu próby internetowego oszustwa, należy zgłosić to jak najszybciej do swojego banku, najbliższej jednostki Policji, a następnie zespołowi reagowania na incydenty CERT.PL (pod adresem https://incydent.cert.pl/). Instytucje te przekażą nam informacje na temat kolejnych kroków/działań.

Ponad połowa Polaków dobrze ocenia reputację banków
Polacy oceniają reputację banków tak samo dobrze jak przed rokiem. Społeczna ocena sektora bankowego w ciągu minionych 12 miesięcy nie uległa dużym wahaniom, choć można dostrzec pogłębiającą się polaryzację opinii. Zaufanie do banków deklaruje 68% społeczeństwa i w dalszym ciągu panuje dość powszechne przekonanie, że działającym w Polsce banków można ufać. Badania wizerunku i reputacji sektora bankowego prowadzone są w Związku Banków Polskich nieprzerwanie od 2007 r. W dniach 17 lutego - 2 marca miała miejsce kolejna odsłona tego projektu. 
Według tegorocznego badania banki działające w Polsce pozostają liderem zaufania do instytucji rynku finansowego. Zaufanie do nich deklaruje 68% wszystkich respondentów – zarówno klientów, jak i osób nie korzystających z ich usług. Nieufność względem banków dominuje wśród 23% ankietowanych, a 9% nie ma wyrobionego przekonania w tej kwestii. Najnowszy pomiar pokazuje kilkupunktowe spadki w zakresie zaufania w stosunku do większości badanych instytucji rynku finansowego. W przypadku banków, odsetek osób deklarujących zaufanie jest niższy o 4 p.p. w stosunku do ubiegłego roku.
Społeczne zaufanie do banków ma stabilny charakter i utrzymuje się we wzrostowym trendzie od dekady. Obecny poziom jest jednym z najwyższych w całym okresie objętym badaniami. Na tle całego monitorowanego okresu, szczególnie ostatnie lata okazały się bardzo znaczącym krokiem w budowie społecznego zaufania do banków. Tegoroczne badanie pokazuje stan postrzegania sektora bankowego dosłownie na moment przed eskalacją epidemii koronawirusa w Polsce. Ten obraz jest stosunkowo korzystny i  stanowi wartościowy punkt odniesienia dla kolejnych pomiarów, ponieważ jest praktycznie nieobciążony możliwymi zawirowaniami, które ze względu na rozwój pandemii mogłyby zniekształcić postrzeganie banków w sposób trudny do określenia. Wyniki tegorocznego badania będą stanowić punkt wyjścia dla społecznej oceny działań banków w tych trudnych czasach, w jakich przyszło nam dziś funkcjonować – mówi Krzysztof Pietraszkiewicz, Prezes Związku Banków Polskich. 
Jako przyczyny osłabienia zaufania do banków, respondenci spontanicznie wskazywali przede wszystkim kwestię upadłości banku i związane z tym poczucie braku bezpieczeństwa. Taki pogląd dominował wśród co czwartej osoby deklarującej spadek zaufania i w dużej mierze stanowił konsekwencje stosunkowo świeżych wydarzeń ze stycznia 2020 r. i restrukturyzacji Banku PBS w Sanoku, co z kolei przeniosło się na uogólnione zaufanie do banków. Spadki zaufania wobec większości podmiotów i instytucji widoczne w badaniu mogą z kolei wskazywać na bardziej ogólny wymiar wzrostu niepewności spowodowanej doniesieniami o rozwoju globalnej epidemii koronawirusa. 

Pengab notuje kolejne historyczne minimum
W kwietniu Index Pengab odnotował wartość minus 50.9 pkt, m/m jest niższy o 18.9 pkt, a r/r spadł o 81.4 pkt. Odnotowane wartości są najniższymi od początku realizacji pomiarów. Znaczące spadki bieżącej aktywności klientów obejmują wszystkie monitorowane rynki. Jednak w przypadku indeksów prognostycznych sześciomiesięcznych z wyjątkiem kredytów mieszkaniowych oraz kredytów konsumpcyjnych odnotowano zahamowanie wyraźnych spadków z minionego miesiąca. Negatywny obraz prezentują prognozy sześciomiesięczne sytuacji ekonomicznej gospodarstw domowych, przedsiębiorstw oraz gospodarki kraju. Jednak również w tym przypadku nie odnotowano dalszego pogorszenia przewidywań. Równocześnie oczekuje się wzrostu aktywności klientów na rynku depozytowym, jest to jednak typowy scenariusz zachowania klientów w okresie niepewności lub  kryzysu gospodarczego. 
Kwietniowe badanie koniunktury bankowej przyniosło drugi miesiąc istotnej korekty monitorowanych wskaźników a osiągnięte poziomy są bez precedensu w całej historii badań.  Pozytywnym aspektem jest ustabilizowanie się opinii odnoszących się do dłuższej prognozy makroekonomicznej. Sektor bankowy w ostatnich miesiącach wprowadził szereg rozwiązań umożliwiających mi.in.  zawieszenie rat kredytowych – działania te spotkały się  z zainteresowaniem kredytobiorców na co wskazują również ankietowane placówki bankowe. Odnotowano stosunkowo powszechny wzrost liczby wniosków o zawieszenie spłaty rat kredytów zarówno osób prywatnych jak i przedsiębiorców. W jednej trzeciej placówek bankowych wzrost wynosił ponad 50% m/m w przypadku kredytów osób indywidualnych, a w jednej czwartej placówek odnotowano równie duży wzrost wniosków zawieszenia rat kredytów przedsiębiorstw - podsumowuje Krzysztof Pietraszkiewicz, Prezes ZBP

Materiały audio i video z konferencji