Europejskie Forum Finansowania Agrobiznesu 2026

FINANSOWANIE AGROBIZNESU W ZMIENIAJĄCYM SIĘ ŚWIECIE 

4–5 marca 2026 

Airport Hotel Okęcie, Warszawa

Otwierając Europejskie Forum Finansowania Agrobiznesu 2026 dr Tadeusz Białek przypomniał, że sektor agro jest bardzo zróżnicowany. W Polsce działa prawie 1,3 mln gospodarstw rolnych i ok. 70 tys. firm agrobiznesowych.

Prezes ZBP dr Tadeusz Białek zwrócił uwagę, że na konkurencyjność naszego rolnictwa wpływają również procesy zachodzące na światowych rynkach produktów rolnych, zmiany w handlu międzynarodowym oraz kierunki integracji europejskiej.

Wspomniał również o zmieniającej się strukturze społecznej obszarów wiejskich, skali prowadzonej i rodzaju aktywności ekonomicznej oraz skutków zmian klimatu, które coraz częściej wpływają na stabilność produkcji rolnej i bezpieczeństwo jej planowania.

Podkreślił szczególne znaczenie nowej Wspólnej Polityki Rolnej UE.

Finansowanie rolnictwa i sektora agro przez banki

Banki w naszym kraju są głównym partnerem finansowym rolników i firm sektora agro. Z usług bankowych korzysta praktycznie 100% rolników oraz ich rodzin i podobnie jest w przypadku firm agro.

Rolnicy są także cenionym klientami banków, zwłaszcza szczególnie spółdzielczych, które mają prawie 70% udziału w rynku. Obecnie z kredytu aktywnie korzysta prawie 250 tys. rolników.

Banki udzielają także rolnikom oraz agrobiznesowi ok. 20 mld zł kredytu i leasingu rocznie. 

Jak zwiększyć inwestycje agrobiznesu?

Dr Tadeusz Białek przypomniał o problemie braku inwestycji w sektorze i potrzebie ich pobudzenia przy obecnej luce inwestycyjnej szacowanej w polskim rolnictwie na prawie drugie na tyle, co rocznie udzielane finansowanie zewnętrzne.

Tylko sama luka digitalizacyjna i klimatyczna oceniana jest na prawie 140 mld zł w ciągu najbliższych kilku lat.

W ramach Funduszu Gwarancji Rolnych z BGK i Ministerstwem Rolnictwa do końca 2025 roku banki udzieliły kredytu na ponad 6,3 mld zł.

Na ponad 200 mln zł rocznie polskie banki finansują agrobiznes z udziałem gwarancji unijnych, udzielanych przez Grupę EBI.

Prezes ZBP podkreślił też, że rolnik jest bezpiecznym i stabilnym klientem o tzw. szkodowości na bardzo niskim poziomie.

Adam Nowak, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, występując podczas Europejskiego Forum Finansowania Agrobiznesu (EFFA) 2026 w imieniu ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego, mówił o silnej presji konkurencyjnej ze strony innych krajów na nasze rolnictwo i przewagach, jakie daje nam dostęp do jednolitego rynku europejskiego.

Adam Nowak wskazywał na znaczenie finansowania branży rolnej w nowej perspektywie unijnej. Środki te będą potrzebne do zapewnienia płynności finansowej gospodarstw rolnych. Mówił o rekordowym budżecie na polskie rolnictwo w nowej perspektywie UE i o roli taniego pieniądza w stymulowaniu produkcji rolnej.

Podkreślił znaczenie inwestycji w infrastrukturę wiejską. Zaznaczył, że konieczne jest wspieranie gospodarstw produkujących żywność na rynek i doprecyzowanie definicji aktywnego rolnika.

Postulaty środowiska banków spółdzielczych

Krzysztof Hetman, wiceprzewodniczący Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Parlamentu Europejskiego mówił między innymi o nadmiernym obciążeniu regulacyjnym banków spółdzielczych wynikającym z przepisów unijnych.

Zauważył, że w różnych obszarach gospodarczych Komisja Europejska stawia na deregulację. Jego zdaniem deregulacja powinna dotyczyć także bankowości spółdzielczej.

Zwrócił się do dr. Tadeusza Białka z propozycją wspólnego zorganizowania w Brukseli konferencji i zaproszenia na nią Marii Luís Albuquerque, komisarz odpowiedzialnej za rynki finansowe w UE. Podczas tego spotkania zostałyby przedstawione propozycje poluzowania regulacji dotyczących bankowości spółdzielczej.

Jak stwierdził Krzysztof Hetman w związku z faktem, że w nowym budżecie unijnym będzie coraz więcej instrumentów zwrotnych, a mniej dotacyjnych warto zastanowić się nad zwiększeniem roli banków spółdzielczych w dystrybucji środków zwrotnych.

Dr Tadeusz Białek, prezes ZBP w reakcji na wystąpienie Krzysztofa Hetmana pozytywnie odniósł się do propozycji zorganizowania w Brukseli konferencji z udziałem Związku Banków Polskich poświęconej deregulacji unijnych przepisów dotyczących banków spółdzielczych.

Wskazał na koordynowanie przez ZBP i jego biuro w Brukseli postulatów dotyczących bankowości spółdzielczej z innymi europejskim asocjacjami bankowymi, w tym z niemieckim związkiem banków (Bundesverband deutscher Banken – BdB).

Rolnictwo jest i pozostanie dla rządu sektorem strategicznym

W liście, skierowanym do uczestników EFFA 2026, Jurand Drop, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów podkreślił, że Europejskie Forum Finansowania Agrobiznesu na stałe wpisało się w kalendarz najważniejszych debat gospodarczych w Polsce.

Nowoczesne rolnictwo to nie tylko kwestia technologiczna, ale też wykorzystanie precyzyjnie zaprojektowanej inżynierii finansowej. W imieniu ministra finansów i gospodarki zadeklarował, że rolnictwo jest i pozostanie dla rządu sektorem strategicznym w dobie globalnych turbulencji, zmian klimatycznych i dynamicznej sytuacji geopolitycznej.

Bezpieczeństwo żywnościowe jest jednym z fundamentów suwerenności państwa. Dlatego, jak stwierdził Jurand Drop, zaangażowanie budżetu państwa w finansowanie rolnictwa nie jest wydatkiem, ale inwestycją. Co roku przeznaczane są miliardy złotych na wsparcie ubezpieczeń upraw, dopłaty do paliwa rolniczego, a przede wszystkim na mechanizmy stabilizujące dochody gospodarstw rolnych.

Jak stwierdził, dziś rolnik to przedsiębiorca, który musi zarządzać ryzykiem na poziomie niespotykanym w wielu innych branżach. Państwo polskie wspiera i będzie wspierać dostęp przedsiębiorców rolnych do kredytu obrotowego i inwestycyjnego.

Agrobiznes musi być liderem transformacji cyfrowej i zielonej energii. Resort natomiast ma tworzyć otoczenie prawne sprzyjające takim inwestycjom. Jak podkreślił w liście Jurand Drop – ważnym elementem transformacji na wsi są banki.

Przed strategiczną debatą liderów „Przyszłość finansowania rolnictwa wobec wyzwań międzynarodowych” stan rynku finansowego dla agrobiznesu w Polsce przedstawili: dr hab. Marek Wigier z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy, dr Tomasz Pawlonka z Zespołu Analiz i Badań ZBP, Program Analityczno-Badawczy Warszawskiego Instytutu Bankowości i Sławomir Grzelczak, wiceprezes zarządu Biura Informacji Kredytowej SA. To było jedno z wydarzeń pierwszego dnia Europejskiego Forum Finansowania Agrobiznesu 2026 (EFFA 2026).Od początku przystąpienia Polski do UE obserwujemy zmiany w zakresie poprawy konkurencyjności i produktywności podstawowych czynników produkcji polskiego rolnictwa, czyli pracy, ziemi i kapitału. Zmiany w Polsce zachodziły znacznie szybciej niż np. w krajach takich jak Francja, Hiszpania czy Niemcy. Efektem poprawy efektywności jest wzrost konkurencyjności, co widać w wynikach handlu zagranicznego.

Jednak nadal dochód rolniczy w Polsce to niemal połowa średniego dochodu w krajach UE. Należy pamiętać o tym, że mówimy tu o średnich, bo polskie rolnictwo jest bardzo zróżnicowane. Zmniejszenie luki dochodowej wymaga wzrostu inwestycji kapitałowych.

Choć obserwuje się stopniowy spadek udziału płatności bezpośrednich w dochodach gospodarstw, to jego poziom pozostaje nadal wysoki na tle innych krajów UE. Także poprawa sytuacji dochodowej sektora nie jest w pełni oparta na trwałym wzroście efektywności, lecz wciąż zależy od wsparcia publicznego.

Zmniejsza się liczba gospodarstw o powierzchni powyżej 30 hektarów, które mają coraz większe trudności w utrzymaniu się na rynku i trend ten nie dotyczy tylko naszego kraju.

Dr hab. Marek Wigier zwrócił uwagę na rozdrobnioną strukturę agrarną i niską koncentrację ziemi, która wpływa bezpośrednio na strukturę, skalę produkcji i poziom wykorzystania kapitału.

Zwrócił uwagę na potrzebę zapewnienia odpowiednich warunków konkurencyjności dla gospodarstw rozwojowych i wzorcowych, ponieważ tylko wtedy wygramy bezpieczeństwo żywnościowe nie tylko dla Polski, ale i UE.

Luka inwestycyjna w rolnictwie

Wyzwaniem dla rolnictwa jest cyfryzacja. Luka inwestycyjna w tym zakresie stanowi podstawowe wyzwanie modernizacyjne sektora. Jej wartość szacowana jest na 16,2 mld zł i dotyczy ok. 100 tys. gospodarstw towarowych funkcjonujących nadal w modelu analogowym.

Jednak procesowi cyfryzacji często towarzyszy zjawisko odroczonych efektów produktywności. Brak stabilnych źródeł finansowania po etapie wdrożeniowym może prowadzić do ryzyka tzw. wtórnego wykluczenia cyfrowego.

W modelu Rolnictwa 4.0 i 5.0 dane się stają krytycznym zasobem produkcyjnym. Z tego względu gwarantem długoterminowego bezpieczeństwa żywnościowego kraju powinny być nie tylko inwestycje w sprzęt i oprogramowanie do zarządzania procesami w gospodarstwie, ale również rozwój krajowego ekosystemu danych oraz utrzymanie suwerennej kontroli nad zasobami informacyjnymi generowanymi bezpośrednio w procesie produkcji rolnej.

Wspomniano też o problemie dekapitalizacji majątku w rolnictwie. Bieżąca luka inwestycyjna szacowana była w 2023 r. na około 12 mld zł rocznie i jest ona silnie zróżnicowana w zależności od skali gospodarstwa. Natomiast ogólnie ryzyko inwestycyjne w gospodarstwach rolnych w Polsce należy określić jako niskie.

Dotacje w ramach WPR, w tym płatności bezpośrednie, stabilizują dochody rolne, ale spowalniają zmiany strukturalne.

W kolejnym wystąpieniu wprowadzającym do debaty Sławomir Grzelczak, wiceprezes Biura Informacji Kredytowej (BIK) przypomniał, że 1,3 mln gospodarstw rolnych zajmuje blisko połowę powierzchni naszego kraju. Co szósty rolnik finansuje się kredytem na działalność, podobnie jak i mikroprzedsiębiorca.

Jak wynika z danych, z kredytów korzysta obecnie 233,6 tys. rolników, w tym 198,1 tys. to rolnicy indywidualni, a 35,4 tys. to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą w branży rolniczej (wg CEiDG). Firm rolniczych wg danych KRS jest 1,6 tys.

Sławomir Grzelczak zwrócił uwagę, że rolnicy biorą często pożyczkę leasingową, bo np. w związku z dotacjami unijnymi muszą od razu być właścicielem jakiegoś środka trwałego i taka akcja leasingowa rośnie. Warto zauważyć, że tego rodzaju pożyczki udzielają głównie firmy leasingowe należące do banków komercyjnych, a nie spółdzielczych kojarzonych zazwyczaj z obsługą rolnictwa.

Wiceprezes BIK podkreślił także widoczny wzrost sprzedaży kredytów inwestycyjnych dla rolników i firm rolniczych w 2025 roku, po wcześniejszej stabilizacji (odpowiednio w 2025 r. o 45,8% r/r i 113% r/r).

Zaobserwowano też wzrost sprzedaży kredytów obrotowych dla rolników w 4 kwartale 2025 r., przy spadku sprzedaży w całym 2025 r. Najwięcej kredytów obrotowych udzielono na chów i hodowlę drobiu.

W całym 2025 r. odnotowano wysoki wzrost sprzedaży kredytów inwestycyjnych dla firm rolniczych w przedziale 15-50 mln zł. Jak podkreślił Sławomir Grzelczak, tzw. szkodowość, jeśli chodzi o rolników, jest przy tym bardzo niska.

Strategiczna Debata Liderów pt. „Przyszłość finansowania rolnictwa wobec wyzwań międzynarodowych”.

Wiktor Szmulewicz wskazał, że bank spółdzielczy, w którego organach zasiada tak jak inne banki ma dużą nadpłynność. Tymczasem rolnicy są w znikomym stopniu zainteresowani kredytami inwestycyjnymi.

Zwrócił uwagę na obciążenia regulacyjne i sprawozdawcze nadmiernie obciążające mniejsze banki spółdzielcze, co podnosi koszty ich funkcjonowania.

Andrzej Gantner przypomniał, że to przetwórstwo jest głównym autorem naszego dodatniego salda handlowego w branży spożywczej. Przetworzone produkty to większa wartość dodana – wskazywał.

Mówił, że nie ma dobrego przetwórstwa bez dobrego rolnictwa. Rynek UE okazał się dla nas motorem do rozwoju, a nasza gospodarka żywnościowa jest uzależniona od eksportu. Jeśli chcemy handlować z innymi, to musimy się też otwierać na świat, bo nie ma dziś handlu jednostronnego i nie można być stroną, która tylko sprzedaje.

Andrzej Gantner zwrócił uwagę na obciążenia biurokratyczne w UE. Zaapelował do rządu o ograniczanie nowych regulacji, które generują dodatkowe koszty produkcji rolnej i przetwórczej. To jest jeden z warunków umożliwiających przedsiębiorcom branży agro długofalowo planować swoje strategie rozwoju.

Prof. Marta Postuła podkreśliła, że na stabilność w sektorze rolniczym składa się wiele różnych elementów, w tym takie których nie możemy kontrolować, jak pogoda.

Dlatego państwo wykorzystuje w swojej polityce rolnej np. wiele systemów gwarancji na różnego rodzaju ryzyka. Zabezpieczono choćby 3 mld zł kredytów z Funduszu Gwarancji Rolnych. Dzięki zaangażowaniu bankowości spółdzielczej i banków komercyjnych w ciągu trzech miesięcy trafiły one do rolników.

Jak stwierdziła, prof. Marta Postuła trzeba się dziś przyzwyczaić do instrumentów zwrotnych, które będą zawierały w sobie element gwarancyjny, czy też elementy dotyczące umorzenia części odsetek.

Przypomniała, że zarówno przedsiębiorcy, jak i rolnicy mogą również korzystać z innych instrumentów kierowanych do wszystkich przedsiębiorców. Wskazała na gwarancje Investmax czy gwarancje typu de minimis.

Prof. Marta Postuła apelowała, żeby wszystkie banki spółdzielcze i komercyjne były gotowe oferować te instrumenty przedstawicielom branży rolnej.

Zwróciła uwagę na fakt, że coraz większym priorytetem w działaniach BGK jest obecnie wsparcie eksportu i to nie tylko na rynki europejskie. Dotyczy to także agrobiznesu.

Iwona Jedlińska zwróciła uwagę, że przygotowanie się banków spółdzielczych do obsługi takich narzędzi jak np. gwarancje wymaga odpowiedniego przygotowania pracowników. Małe banki spółdzielcze mają z tym problemy. Przyznała jednocześnie, że rolnicy opierają się w dużym stopniu na opiniach swojego banku spółdzielczego oraz oczekują od niego podpowiedzi i porad.

Filip Kaczmarek przypomniał, że Grupa Credit Agricole wywodzi się z bankowości spółdzielczej, a pakiet kontrolny akcji banku należy do 39 francuskich banków regionalnych.

Przyznał, że wśród polskich rolników jest ogromny popyt na tanie finansowanie. Jeśli jest tani kredyt, to jak powiedział „ z ledwością nadążamy z obsługą złożonych wniosków”.

Podczas swojego wystąpienia posłużył się przykładami, które wykazywały, że w określonych przypadkach kredyt obrotowy dla rolników w Polsce jest tańszy niż we Francji, co wynika także z komponentu wsparcia publicznego, który obniża koszt kredytu w naszym kraju.

Filip Kaczmarek podkreślił, że obecnie państwo polskie powinno wspierać kredyty inwestycyjne aby budować fundamentu konkurencyjności branży agro na kolejne lata.

Pierwszy dzień obrad zwieńczyła uroczysta Gala towarzysząca Forum Finansowania Agrobiznesu – wydarzenia, które od lat tworzy przestrzeń dialogu między sektorem bankowym, administracją publiczną i przedstawicielami agrobiznesu.

Podczas gali, z udziałem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefana Krajewskiego, wręczone zostały Odznaki Honorowe „Zasłużony dla Rolnictwa”, przyznane na wniosek Związku Banków Polskich osobom szczególnie zaangażowanym w rozwój polskiej wsi, rolnictwa i rynków rolnych.

Zarząd ZBP wręczył również wyróżnienia dla osób i instytucji budujących dialog na rzecz rozwoju dostępu rolników i przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego do finansowania.

Medal Mikołaja Kopernika ZBP otrzymał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski.

Agrobiznesowe Filary Dialogu w kategorii „Osobowość” otrzymali:

• Adam Nowak – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi
• Wojciech Legawiec – Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Podczas gali ogłoszono również wyniki rankingów finansowania agrobiznesu za 2025 rok. Tytuł Najlepszego Banku Finansującego Agrobiznes zdobył BNP Paribas Bank Polska.

Dziękujemy wszystkim partnerom i uczestnikom Forum za współpracę oraz zaangażowanie w rozwój systemu finansowania polskiego rolnictwa.

Pełna lista Wyróżnionych podczas Gali Europejskiego Forum Finansowania Agrobiznesu

Europejskie Forum Finansowania Agrobiznesu 2026 (EFFA 2026) to ogólnopolskie wydarzenie branżowe poświęcone finansowaniu rolnictwa, inwestycjom w agrobiznesie oraz zarządzaniu ryzykiem w sektorze rolno-spożywczym. Forum organizowane przez Związek Banków Polskich gromadzi przedstawicieli banków, instytucji publicznych, rolników, przedsiębiorców oraz ekspertów rynku agro.

Hasło tegorocznej edycji: „Finansowanie agrobiznesu w zmieniającym się świecie”

Źródło: BANK.pl

*   *   *

POPRZEDNIE EDYCJE:

2025

2024

• https://zbp.pl/aktualnosci/wydarzenia/FFA-2024
• https://zbp.pl/Aktualnosci/Wydarzenia/Liderzy-Funduszu-Gwarancji-Rolnych
• https://zbp.pl/aktualnosci/wydarzenia/Medale-FFA
• https://zbp.pl/Aktualnosci/Wydarzenia/Dyplomy-Uznania-FFA