Forum Bankowo – Samorządowe 2026

W poniedziałek i wtorek w warszawskim hotelu Airport Hotel Okęcie obradowało Forum Bankowo-Samorządowe 2026 - ogólnopolska platforma dialogu i współpracy pomiędzy przedstawicielami sektora bankowego, jednostek samorządu terytorialnego, administracji publicznej oraz podmiotów dostarczających nowoczesne rozwiązania technologiczne.
Otwierając Forum dr Tadeusz Białek, prezes Związku Banków Polskich przypomniał, że jest to wydarzenie, które od lat towarzyszy rozwojowi lokalnych społeczności, a od prawie dwóch dekad stanowi stałą platformę współpracy między sektorem bankowym a JST.

Tegoroczna 19. już edycja Forum ma jeszcze dodatkowe, szczególne znaczenie, ponieważ samorząd bankowy obchodzi 35-lecie działalności. Jak stwierdził, sektor bankowy nie jest dziś jedynie dostawcą finansowania, a infrastrukturą krytyczną, która zapewnia: ciągłość płatności, bezpieczeństwo danych, stabilność obiegu pieniądza, odporność systemu finansowego na wstrząsy. W świecie rosnącej niepewności banki odgrywają rolę „stabilizatora” — zarówno dla gospodarki, jak i dla samorządów.

Jednostki Samorządu Terytorialnego są jednym z najważniejszych klientów sektora bankowego i odpowiadają za ponad 40% inwestycji publicznych oraz realizują projekty o długim horyzoncie finansowym. Potrzebują przewidywalnych, stabilnych instrumentów finansowania. Ponad 80 mld zł aktualnego długu JST sfinansowały banki krajowe, choć jak zauważył, w ostatnim czasie bardzo mocno odnotowujemy wypieranie banków przez programy publiczne takie jak np. KPO. Banki, zarówno komercyjne, jak i spółdzielcze, od lat budują dedykowane rozwiązania dla JST, obejmujące: finansowanie inwestycji infrastrukturalnych, kredyty na wkład własny do projektów UE, finansowanie pomostowe, instrumenty zarządzania płynnością, czy produkty wspierające zieloną i cyfrową transformację. Samorządy mogą korzystać z rozwiązań, które jeszcze kilka lat temu były dostępne tylko dla dużych korporacji np. takie jak automatyzacja procesów finansowych, narzędzia analityczne oparte na danych, zielone instrumenty finansowe. Banki nie tylko finansują inwestycje, ale pomagają je projektować, oceniać ryzyka i optymalizować koszty. Wspomniał o potrzebie wspólnej odpowiedzialność za absorpcję środków UE, bo jesteśmy w okresie intensywnego wykorzystania funduszy europejskich. Zaapelował o synergię i wspólną odpowiedzialność za absorpcję środków z UE. Przypomniał o współpracy z Platformą ds. Finansowania Samorządu Terytorialnego działającą przy ZBP, w której udział biorą wszystkie banki finansujące JST.

Mieczysław Kieca, współprzewodniczący Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, prezydent Wodzisławia Śląskiego z Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych w swoim wystąpieniu przypomniał o ostatniej reformie finansów JST, która nie jest jeszcze dokończona. Jak stwierdził, w Polsce jest dziś ponad 2800 JST i to od ich kondycji zależy siła naszego kraju. Wezwał też do tworzenia przyjaznych narzędzi finansowych dla JST.
Jako pierwsza wystąpiła Magdalena Sobkowiak-Czarnecka Pełnomocnik Rządu do spraw Instrumentu na rzecz zwiększenia Bezpieczeństwa Europy.

Nawiązując do obecnej sytuacji geopolitycznej Polski stwierdziła, że nie chciałaby żyć w czasach, w których kwestie bezpieczeństwa są najważniejsze. Jednak rzeczywistość jest taka, że Polska jest obecnie krajem przyfrontowym.
Podziękowała za współpracę ZBP z rządem w trakcie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej.
Odnosząc się do mechanizmu SAFE przypomniała, że w jego wyniku 180 mld zł trafi do polskiej gospodarki w związku z udziałem Polski w systemie bezpieczeństwa europejskiego.
Jej zdaniem jest to ważna informacja zarówno dla samorządów lokalnych jak i banków. Środki z mechanizmu SAFE zasilą budżety firm zbrojeniowych, które działają na terenach zarządzanych przez JST. Mechanizm ten może zwiększyć popyt firm z obszaru obronności na dodatkowe finansowanie z sektora bankowego.
Cyberbezpieczeństwo i infrastruktura krytyczna
Tomasz Szymański sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji mówił o instrumentach finansowych, które są w dyspozycji JST.

Wskazał no rosnące znaczenie finansowania działań JST wzmacniania odporności środowisk lokalnych.
Z pierwszym wyzwaniem związanym z odpornością i bezpieczeństwem samorządu miały do czynienia w czasie pandemii Covid-19. Dopiero potem z zaistnieniem pełnoskalowej wojny na terenie Ukrainy.
Wśród najważniejszych zagrożeń wymienił te związane z cyberbezpieczeństwem i infrastrukturą krytyczną.
Jak stwierdził nadszedł czas, aby wspólnie tworzyć fundamenty bezpieczeństwa państwa.
Efekty ustawy o dochodach JST
Hanna Majszczyk podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów mówiła o realizowanej reformie finansowania samorządów wprowadzonej ustawą o dochodach JST z 2024 r.

Przypomniała, że jej przepisy zaczęły ale która zaczęła faktycznie obowiązywać z początkiem 2025 r
W jej opinii reforma zwiększyła stabilności funkcjonowania JST. Jak stwierdziła, przewidywalność finansowania samorządów była jednym z głównych założeń reformy.
Pełna ocena nowego systemu finansowania JST będzie możliwa dopiero po 2026 r.
Dodała, że Polska jest objęta procedurą nadmiernego deficytu, co tworzy pewne ograniczenia w finansowaniu JST.
Nie można oszczędzać na bezpieczeństwie
Płk Zbigniew Muszyński, dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa stwierdził w swoim wystąpieniu, że dziś na bezpieczeństwie nie można już oszczędzać.

W jego opinii kwestią bezpieczeństwa nie może się już zajmować tylko wąska grupa specjalistów. Jest to problem, z którym musi się mierzyć rząd i całe społeczeństwo.
Mówiąc o podpisanym podczas Forum porozumieniu podkreślił znaczenie bezpieczeństwa finansowego.
Przypomniał, że w ustawie o zarządzaniu kryzysowym wprowadza się dyrektywę o podmiotach krytycznych. Banki są elementem infrastruktury krytycznej, która zapewnia ciągłość płatności, bezpieczeństwo danych, stabilność obiegu pieniądza oraz odporność systemu finansowego na wstrząsy.
Współpraca JST i sektora bankowego
Olgierd Geblewicz, członek prezydium Europejskiego Komitetu Regionów, prezes Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej, marszałek Województwa Zachodniopomorskiego w swoim wystąpieniu podkreślił, że tematyka Forum, czyli bezpieczeństwo, odporność, inwestycje unijne, transformacja cyfrowa i bezpieczeństwo cyfrowe to dziś podstawowe zagadnienia, którymi żyją polscy samorządowcy.

We wszystkich tych obszarach, potrzebne są nowe idee, ciekawe pomysły i trafne projekty. Do ich realizacji niezbędne są stabilne, pewne i dostępne źródła finansowania. Dlatego potrzeba jest ścisła współpraca JST z polskim sektorem bankowym.
„Wpływ KPO na rynek JST – wnioski i rekomendacje” – prezentację pod tym tytułem podczas Forum Bankowo-Samorządowego przedstawiła dr Katarzyna Maj-Serwatka z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, współautorka raportu na ten temat przygotowanego w ramach Programu Analityczno-Badawczego Fundacji Warszawski Instytut Bankowości.

W swojej prezentacji dr Katarzyna Maj-Serwatka zwróciła uwagę na uwarunkowania ekonomiczne funkcjonowania JST w naszym kraju w minionych latach. Zmieniała się w tym czasie sytuacja geopolityczna. Pierwsze zewnętrzne zaburzenie stanowiły skutki pandemii COVID-19, podczas której kryzys zdrowotny przerodził się w finansowy.
Kolejne wyzwanie było związane z agresją Rosji na Ukrainę. To skutkowało dużymi zmianami sytuacji makroekonomicznej. Wahaniami wzrostu gospodarczego, inflacji, ale też rosnącymi wydatkami publicznymi.
Okres tych niestabilności, poprzedziły liczne zmiany przepisów, które w znaczący sposób wpłynęły na JST. Były to przede wszystkim zmiany ustaw podatkowych, które istotnie wpłynęły na budżety samorządów. Doprowadziły one do uszczuplenia ich dochodów.
JST w obliczu zmian demograficznych
Wśród wyzwań dla JST na kolejne lata wymieniła starzenie się społeczeństwa i depopulację Polski.
Efektem będą spadki dochodów samorządów właśnie na skutek depopulacji i migracji, zwiększone wydatki na opiekę nad osobami starszymi. Ciężar partycypowania w kosztach ich utrzymania przesunie się do JST, w miarę osłabiania się roli opiekuńczej rodziny.
Jeśli chodzi o perspektywę związaną ze środkami z Krajowego Planu Odbudowy, to JST otrzymają w całym okresie jego funkcjonowania ponad 57 mld zł — to jest 24% całości środków z KPO. Środki z KPO trafiają do gospodarki głównie w latach 2025 – 2026.
Dr Katarzyna Maj-Serwatka podkreślała, że podstawowym narzędziem finansowym w KPO są pożyczki, na które przeznaczono blisko 40 mld zł.
Jeżeli chodzi o część dotacyjną (granty), to przewidziano wsparcie na poziomie ponad 18 mld zł.

Atrakcyjne pożyczki z KPO
Jej zdaniem pożyczki z KPO są udzielane na bardzo atrakcyjnych warunkach. Oprocentowanie ich jest bardzo niskie. Wynosi nawet 0,5% lub 1%, w zależności od finansowanego działania czy dostępności środków. Jest możliwość 20- lub 30-letniego okresu spłaty.
Zwróciła uwagę, że były prowadzone kolejne rewizje dotyczące KPO. Jedną z ostatnich zmian, było utworzenie w ramach komponentu A (odporność i konkurencyjność gospodarki) funduszu bezpieczeństwa modernizacji, na kwotę ponad 22 mld zł, kosztem komponentu zielonej transformacji.
Warto przypomnieć, że komponenty w KPO to: A — odporność i konkurencyjność gospodarki, B — zielona energia i zmniejszenie energochłonności, C — transformacja cyfrowa, D — efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia oraz E — zielona, inteligentna mobilność.
Podsumowując swoje wystąpienie dr Katarzyna Maj-Serwatka podkreśliła, że samorządy są w naszym kraju wielkim inwestorem. W 2023 roku ich wydatki inwestycyjne wyniosły 93 mld zł, choć w kolejnych latach były nieco niższe. W jej przekonaniu są duże szanse na zwiększenie inwestycji JST.
Do debaty, odbywającej się podczas Forum Bankowo-Samorządowego 2026, wprowadzenie wygłosił prof. Paweł Swianiewicz, dyrektor Narodowego Instytutu Samorządu Terytorialnego. Przedstawił m.in. wnioski z raportu dotyczącego stanu finansów JST, który ma być w założeniu wkładem do monitoringu funkcjonowania ustawy o dochodach samorządu terytorialnego.
Jak stwierdził prof. Paweł Swianiewicz, autorzy raportu koncentrują się na części dochodów JST, która pochodzi z budżetu państwa, a mniej na właściwych dochodach własnych samorządów. Jak się okazało, nie pojawiały się w planach nowe dochody własne, ale pojawiały się nowe zadania, które były finansowane w inny sposób, dlatego udział dochodów własnych systematycznie malał.
Jak wynika z danych za pierwsze trzy kwartały 2025 roku, nowa ustawa o dochodach JST niewiele tu zmieniła. Znacznie wzrósł udział z podatków CIT i PIT we właściwych dochodach własnych JST, ale pojawiały się nowe zadania własne i ten udział malał.
Prof. Paweł Swianiewicz podkreślił, że wzrost dochodów własnych, zwiększa autonomię samorządów, co jest postulowane – to też większa odpowiedzialność polityczna za gromadzenie dochodów.
Chodzi o wytłumaczenie mieszkańcom i przedsiębiorcom, dlaczego potrzebujemy większych środków i w jaki sposób będą one gromadzone. JST skarżą się na skomplikowanie systemu finansowania JST. W Europie, proste systemy wyrównawcze finansowania są tam, gdzie udział samorządów w usługach publicznych jest mały.
Paweł Swianiewicz zwrócił również uwagę na problem z tzw. wyrównywaniem – np. samorząd, który zyska dodatkowe środki własne, może o taką kwotę mieć zmniejszoną subwencję.
JST ostrożne w wydatkach i planowaniu dochodów
W kolejnym wystąpieniu poprzedzającym debatę Mariusz Gołaszewski, prezes zarządu Aesco Group podał, że w ostatnich trzech latach dochody JST wzrosły o 10 – 11 pp. powyżej inflacji, co jest pozytywnym trendem.

W gminach dochody z PIT stanowiły 45% wpływów do ich budżetów. To z punktu widzenia środowiska bankowego stanowi dużą zaletę, bo zwiększa stabilizację dochodów samorządów, jako potencjalnych kredytobiorców. Jest to też zmiana w kierunku wzmocnienia niezależności decyzyjnej JST dzięki większym dochodom własnym.
Wydatki bieżące JST w ostatnich kilku latach rosną szybciej niż dochody bieżące. Samorządy bardzo ostrożnie planują swoje dochody. W tym roku nadwyżka dochodów nad wydatkami może wynieść ok. 15 mld zł.
Wartość długu przewidywana w budżetach samorządów na koniec 2025 roku to 120 mld zł. Jednak, jak stwierdził Mariusz Gołaszewski wartość długu samorządowego stabilizuje się w ostatnich latach.
JST są coraz bezpieczniejsze pod względem finansowym. Obecnie 3/4 pożyczek samorządów pochodzi od krajowych instytucji finansowych. Obserwuje się też malejące koszty finansowania oferowanego przez sektor bankowy.
Podczas tegorocznego Forum Bankowo-Samorządowego odbywały się liczne panele. W panelu dyskusyjnym prowadzonym przez red. Marcina Kowalskiego z TVP INFO uczestniczyli: Stanisław Jastrzębski, przewodniczący Związku Gmin Wiejskich, wójt Gminy Długosiodło, Krzysztof Karwowski, przewodniczący Rady ZBP, przewodniczący Sekcji Bankowości Spółdzielczej ZBP, prezes zarządu Banku Spółdzielczego w Szczytnie, dr hab. Mirosław Czekaj, prezes zarządu Banku Gospodarstwa Krajowego, Marek Miesztalski, wiceprzewodniczący Komisji Budżetu i Finansów Związku Województw RP, skarbnik Województwa Mazowieckiego, Michał Sobolewski, wiceprezes zarządu PKO Banku Polskiego i dr Dionizy Smoleń, partner w PwC Polska.

Jak stwierdził Marek Miesztalski, po roku działania nowej ustawy o dochodach JST, bieżąca płynność samorządu wojewódzkiego jest zapewniona. Województwa wiele nie zyskały, ale też nie straciły.
W tej chwili główny ciężar tego, jak będą wyglądały budżety, sprowadza się do determinantów potrzeb wydatkowych. JST z mniejszymi dochodami mogą liczyć na wyrównania.
Na poziomie JST szczebla wojewódzkiego istnieje potrzeba dopracowania dopłat do przewozów regionalnych i ochrony zdrowia.
Finansowanie a specyfika gmin wiejskich
Stanisław Jastrzębski podał, że prawie 800 gmin dostało budżety na 2026 rok niższe niż w 2025 roku i nie mają nawet wzrostu opartego o inflację.
Zwrócił uwagę na specyfikę gmin wiejskich. To np. rozproszona struktura zabudowy, z czym wiążą się koszty budowy infrastruktury choćby związanej z dostarczaniem wody i odbiorem oraz oczyszczaniem ścieków. Trwa zapaść demograficzna zwłaszcza na obszarach wiejskich. Gminy muszą mieć mieszkańców, bo od tego zależą ich dochody z PIT.
W klasach szkolnych jest czasem nawet od 1 do 5 uczniów i trzeba łączyć odległe o kilka kilometrów obiekty.
Potrzebne są także np. domy całodobowego pobytu dla osób starszych. Podkreślił, że w tym zakresie pieniądze są ważne, ale nie najważniejsze.

Nowe wyzwania dla JST
BGK to bank z misją, jak podkreślił dr hab. Mirosław Czekaj i wspieranie samorządów jest częścią tej misji. BGK ma aktywa własne, ale też drugą część, którą jest realizacja zadań zlecanych przez państwo i zarządzanie funduszami oraz zarządzanie częścią środków europejskich – a tu są aktywa sięgające ponad 300 mld zł.
Bank postrzega samorząd jako ważny fragment państwa i jego wiarygodność jest bardzo wysoka. Źródła dochodów JST wynikają z ustaw i to daje im mocną wiarygodność kredytową.
BGK dostrzega też całą sferę związaną z otoczeniem samorządów np. spółki komunalne, jako także ważnego partnera.
Dr Mirosław Czekaj wspomniał o trendach dotyczących samorządów np. o budowaniu odporności na zmiany klimatyczne. Drugi to zmiany demograficzne. W jednych JST jest to zmniejszanie się liczby mieszkańców, w innych wzrost – szczególnie w dużych miastach.
Kolejne nowe zadania dla JST to budowanie odporności na zagrożenia fizyczne i cyberataki. To istotne obowiązki, na które trzeba będzie znaleźć finansowanie.
PKO BP największym kredytodawcą dla samorządów
Michał Sobolewski podkreślił, że dla PKO BP najważniejsze jest zabezpieczenie bezpieczeństwa swoim klientom i ich oszczędności. Bank jest największym kredytodawcą JST i stabilność finansowa samorządów jest dla banku ważna.
PKO BP stara się też wspierać samorządy przy planowaniu inwestycji oferując pomoc swoich ekspertów. Jako największy polski bank chce też partycypować w budowaniu bezpieczeństwa na poziomie JST.
Współpraca banków spółdzielczych z JST
Krzysztof Karwowski stwierdził, że jest przedstawicielem sektora, który uzupełnia współpracę z samorządami BGK oraz banków komercyjnych.
Banki spółdzielcze mają udział w finansowaniu samorządów na poziomie ok. 40%. Samodzielnych banków spółdzielczych w Polsce jest 488, mają one prawie 3 tys. placówek, głównie zlokalizowanych w gminach wiejskich i w mniejszych miastach.

Krzysztof Karwowski zwrócił uwagę na to, w jakim stopniu JST finansują się, żeby stworzyć przyszłe dochody własne.
Pojawiły się też nowe potrzeby dotyczących bezpieczeństwa i obronności. W ZBP powstał zespół ds. finansowania bezpieczeństwa i obronności.
Różne obszary wydatków na obronność
Dr Dionizy Smoleń stwierdził, że mówiąc dziś o obronności, powinniśmy być świadomi natury tego zjawiska. Do tej pory mówiliśmy o wydatkach na obronność w sensie militarnym. Tu wydatki są scentralizowanie i dotyczące jednej tematyki.
Jednak obronność niejedno ma imię. Mamy potencjalne zagrożenia fizyczne, energetyczne, czy też żywnościowe.
Jak stwierdził są do dyspozycji JST bardzo zróżnicowane środki finansowe, które mogą wesprzeć samorządy w budowaniu odporności. Jednak te działania JST powinny być zintegrowane.
W trakcie dyskusji wymieniono szereg działań potrzebnych do podniesienia odporności na terenach poszczególnych JST. Przykładowo w czasie zagrożenia istotne jest posiadanie ujęć wody na terenach wiejskich. Potrzebne są też stacje uzdatniania wody.
Zwrócono uwagę, że np. budowa schronów nie powinna być finansowana z budżetów gmin.
Rozmawiano o możliwościach finansowania inwestycji tzw. podwójnego zastosowania np. przy wsparciu środków BGK.
Podkreślono, że banki spółdzielcze są „ostatnią milą” w dostępie do gotówki. Obywatele powinni mieć dostęp do gotówki ma w sytuacji kryzysowej.
Mówiono także o potrzebie posiadania przez gminy ciężkiego sprzętu, który może być użyty, również w przypadku wystąpienia klęsk żywiołowych. Zakupy tego typu sprzęty przez JST powinny się odbywać na podstawie dedykowanego na takie cele finansowania.
Podczas Forum Bankowo-Samorządowego dr Konrad Wojnarowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Energii przedstawił wprowadzenie do panelu poświęconego finansowaniu lokalnej infrastruktury i energetyki.
Dr Konrad Wojnarowski przypomniał o prowadzonych obecnie w Sejmie pracach związanych z tzw. ustawą sieciową. Ma ona upraszczać przyłączenia np. biogazowni. Mówił także o inwestycjach w odnawialne źródła energii i magazyny energii. Będzie to ważny aspekt transformacji energetycznej.

Zwrócił uwagę na inwestycje w sieci, bo bez nich nie można rozwijać energetyki rozproszonej, czy obywatelską. Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) zainwestują w sieci 70 mld zł do 2030 roku. Dodał, że infrastruktura zdecentralizowana jest bardziej odporna na ataki wroga.
Jak stwierdził dr Konrad Wojnarowski – Polska nie rezygnuje z gazu ziemnego, na który do 2030 r. będzie rosło zapotrzebowanie. Jest to istotne w kontekście przyłączeń do sieci biogazowni i biometanowni.
„Lokalna infrastruktura i energetyka a finansowanie”
Panel dyskusyjny poprowadził red. Błażej Prośniewski z Polskiego Radia 1, a uczestniczyli w nim:
Mariusz Frankowski, wojewoda mazowiecki; Grzegorz Cichy, prezes Unii Miasteczek Polskich, burmistrz Proszowic; Krzysztof Matyjaszczyk, wiceprezes Związku Miast Polskich, prezydent Częstochowy; Alicja Huczyńska, członek Rady ZBP, prezes zarządu Banku Spółdzielczego w Koronowie; Bartosz Kublik, prezes zarządu Banku Ochrony Środowiska; Małgorzata Szafoni, zastępca prezesa zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Robert Sochacki, wiceprezes zarządu Banku Pekao S.A.

0,3% naszego PKB dla samorządów – by zapewniły bezpieczeństwo ludności
Mariusz Frankowski przypomniał o ustawie o ochronie ludności i obronie cywilnej regulującej zasady zapewnienia bezpieczeństwa ludności oraz organizację działań w sytuacjach kryzysowych. Od minionego roku są na ten cel pieniądze.
Zgodnie z ustawą przeznaczamy na to 0,3% naszego PKB. To się przełożyło w 2025 roku na 5 mld zł, z czego na poziomie województwa mazowieckiego było to 450 mln zł, głównie dla samorządów. Żaden samorząd nie musiał dołożyć do tych programów, chyba że sam chciał je rozbudować.
W 2025 roku pierwszym etapem było sprawdzenie zasobów na poziomie magazynów. Uzupełniono np. zapasy agregatów, łóżek polowych, namiotów, łopat itp. które mogą być wykorzystywane w sytuacjach kryzysowych, takich jak np. brak wody przez tydzień w Karczewie i Otwocku w roku ubiegłym.
Dekarbonizacja i nowa infrastruktura ciepłownicza
Według Grzegorza Cichego największym lokalnym problemem jest infrastruktura ciepłownicza. Konieczne jest odejście od węgla jako paliwa.
W Proszowicach ciepłownia miejska zainwestowała w kotły opalane gazem, ale można z nich korzystać tylko w okresie przedzimia i przedwiośnia. Na odejście od spalania paliw kopalnych w głównym sezonie grzewczym ciepłownia musi wydać 30 mln zł. Takiej kwoty nie będzie mogła ona sama pozyskać.
Grzegorz Cichy zwrócił również uwagę na fakt, że w Europie brakuje biomasy, a my sami nie zagospodarowujemy tej, którą mamy.
Problemem nr 1 dla samorządów pozostaje finansowanie
Jak stwierdził Krzysztof Matyjaszczyk dziś, jeśli chodzi o większe samorządy, problemem jest z płynność finansowa i finanse. Jeśli mówimy o infrastrukturze obronnej, krytycznej i o tym, żeby budować odporność, to samorządy są mocno uzależnione od tego, czy i w jakim czasie otrzymają finansowanie.
Podkreślił, że tam, gdzie samorządom nie starcza środków, np. na finansowanie wkładów własnych w programach europejskich, tam potrzebne są linie kredytowe z banków.
Banki spółdzielcze działają na rzecz JST
Alicja Huczyńska zwróciła uwagę, że jej bank spółdzielczy działa na terenie kilku gmin od typowo rolniczych do turystycznych. Jak stwierdziła, gminy te mają determinację i odwagę w absorbowaniu wszystkich środków, jakie były dostępne w poprzednich latach i jakie pojawią się w najbliższej perspektywie.
Sektor spółdzielczy finansuje JST w 40% wg danych NBP. Także 30% środków samorządów jest ulokowanych w bankowym sektorze spółdzielczym.
BOŚ wspiera samorządowe inwestycje proekologiczne
Bank Ochrony Środowiska jest wyspecjalizowanym bankiem, jak podkreślił Bartosz Kublik. To bank, który finansował inwestycje proekologiczne na ponad 60 mld zł.
Natomiast BOŚ, jako bank zogniskowany na transformacji energetycznej ma ekspertyzy, ma ekspertów, żeby pomóc JST w takich przedsięwzięciach pod względem doradztwa, sprawdzenia modeli finansowych itp.
Nawet na szczeblu lokalnym zapotrzebowanie na inwestycje dotyczy dziesiątek, a nawet setek milionów złotych. W takiej sytuacji sektor banków lokalnych nie zawsze może odpowiedzieć na tak duże zapotrzebowanie.
Bartosz Kublik przypomniał, że JST inwestują rocznie ok. 85 mld zł co stanowi ok. 40 – 46% inwestycji publicznych i dlatego samorzady dla banków są bardzo ważnym klientem.

Banki a finansowanie transformacji energetycznej
Jak stwierdził Robert Sochacki, duży bank, jakim jest Pekao S.A. z rozległą siecią oddziałów, chce także być obecny w finansowaniu projektów w powiatach. Naturalny jest jego udział w dużych inwestycjach w metropoliach i miastach.
Bank widzi też, że dzisiaj środek ciężkości inwestycji związany jest z branżą energetyczną. Choć wiele lokalnych projektów należy zaliczyć do małych inwestycji , to ich skala z punktu widzenia całości państwa i jednorodności projektów ciepłowniczych jest istotna.
Jak podkreślił Robert Sochacki – Pekao S.A. pracuje nad rozwiązaniem, które pomoże samorządom przy finansowaniu transformacji energetycznej w kierunku zielonych źródeł energii.
NFOŚiGW wsparł realizacje inwestycji o wartości ponad 300 mld zł
Małgorzata Szafoni przypomniała, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) już od 37 lat finansuje działania w zakresie ochrony środowiska naturalnego, jak również transformacji w kierunku gospodarki niskoemisyjnej i transformacji energetycznej.
Przez wspomniane 37 lat – z roli dystrybutora środków pochodzących z opłat i kar środowiskowych – przekształcił się w instytucję unikatową w Europie i oferuje różnego rodzaju możliwości wsparcia finansowego inwestycji w wielu sektorach.
Łączy różne możliwości finansowania, bo są to nie tylko środki zebrane z kar środowiskowych, ale jest też największym dystrybutorem innych środków, w tym pochodzących ze źródeł europejskich.
Przez lata działalności NFOŚiGW przyczynił się do realizacji inwestycji o wartości ponad 300 mld zł. Na ten rok zaprogramowano środki na poziomie 37 mld zł głównie z przeznaczeniem na transformację energetyczną.
Rekomendacje uczestników debaty dla rządu, JST i banków
Podsumowując debatę, jej uczestnicy sformułowali rekomendacje dla rządu, JST i banków, jeśli chodzi o możliwości związane z inwestycjami.
Zwrócono uwagę np. na to, żeby wydatki JST na OZE pozostawały bez wpływu na poziom zadłużenia samorządów.
Postulowano kooperację i wspólnotowe myślenie o potrzebach.
Podkreślano potrzebę stabilizowania cen energii przez rząd oraz jak najwcześniejsze włączanie banków do rozmów dotyczących projektów infrastrukturalnych.
Podczas uroczystej gali wieczornej towarzyszącej pierwszemu dniu Forum zostały wręczone odznaczenia :
Odznaczenia Państwowe: Odznaka Honorowa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji
„Za Zasługi dla Samorządu Terytorialnego” – jako wyraz uznania dla osób szczególnie zasłużonych dla rozwoju i wzmacniania samorządu terytorialnego w Polsce. Odznaczenia w imieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wręczył Mariusz Frankowski, Wojewoda Mazowiecki. Nagrodą zostali uhonorowani dr Tadeusz Białek, prezes ZBP, Agnieszka Wachnicka, wiceprezes ZBP, Włodzimierz Kiciński, wiceprezes ZBP oraz Arkadiusz Lewicki, Koordynator Obszaru Finansowania JST i Dyrektor Zespołu ds. Programów ZBP.

Nagrody im. Kazimierza Wielkiego wręczone przez Zarząd ZBP z okazji 35-lecia polskiego samorządu bankowego, za zasługi dla współpracy i dialogu na rzecz rozwoju rynku finansowego dla samorządu terytorialnego
(w kategoriach: instytucje i osobowości oraz prasa). Nagroda została ustanowiona przez ZBP w 2015 r., aby uhonorować podmioty i osoby, które wspierają budowę partnerstwa między instytucjami finansowymi a samorządem terytorialnym i wspólnotami lokalnymi.

Serdecznie gratulujemy wszystkim nagrodzonym i odznaczonym – to dzięki Państwa pracy, zaangażowaniu i odpowiedzialności możliwa jest realna, długofalowa współpraca banków i samorządów na rzecz rozwoju lokalnych społeczności.
Źródło: bank.pl
-(910-x-5000-px)-(1).webp?language=pl)
Materiały do pobrania
Plik PDF